Η σημασία της αυτοεκτίμησης στους εφήβους

  • Πως εκδηλώνεται στην εφηβεία η χαμηλή αυτοεκτίμηση;

Η αυτοεκτίμηση είναι πολύ βασική για την επιτυχημένη αλλα και ευτυχισμένη ζωή ενό ατόμου, καθώς επηρεάζει την σχέση του ατόμου με τον εαυτό του, κάθε σχέση του αλλά και την ακαδημαϊκή – εοαγγελματική του πορεία.

Τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός ατόμου είναι καθοριστικά καθώς αποτελούν την βάση για το χρίστιμο της εικόνας του ατόμου με τον εαυτό του.

 

Τα κύρια χαρακτηριστικά των παιδιών με χαμηλή αυτοπεποίθηση;

  • Έντονο αισθήματα ανασφάλειας
  • Δυσκολία κοινωνικής ένταξης – μειωμένες κοινωνικές δεξιότητες
  • Δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις
  • Υπερβολική αγωνία για το τι σκέφτονται οι άλλοι
  • Εστίαση στα αρνητικά στοιχεία της προσωπικότητάς μας
  • Έλλειψη εμπιστοσύνης στις προσωπικές μας απόψεις
  • Διαταραχές στη συγκέντρωση, τον ύπνο και τη διατροφή
  • Συνεχής φόβος αποτυχίας (π.χ διαγωνίσματα)
  • Φοβίες
  • Κατάθλιψη
  • Άγχος

 

 

  • Γιατί οι έφηβοι σε αυτή την ηλικία αναπτύσσουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και ποιοι παράγοντες το προκαλούν;

Οι βασικές αιτίες για τη χαμηλή αυτκετίμηση του ατόμου συνήθως αφορούν το οικογενειακό του περιβάλλον, μιας και τα βιώματα της παιδικής μας ηλικίας είναι ικανά να μας κατευθύνουν σε μεγάλο βαθμό.

 

Κάποια στοιχεία που έχουν επηρεάζουν το κάθε άτομο είναι:

Συγκεκριμένα από την οικογένεια:

  • Υπερβολικά αυστηροί γονείς
  • Επικριτικοί γονείς
  • Οι εντάσεις και οι διαμάχες μεταξύ των γονέων
  • Η υπέρ- προστατευτικότητα που πολλές φορές μπορεί να αποτρέψει και ανάληψη ευθυνών
  • Τα αυστηρά όρια που θέτουν οι γονείς
  • Οι συνεχόμενες συγκρούσεις των γονέων, που δίνουν συνήθως στο παιδί την εντύπωση ότι φταίνε για αυτό που συμβαίνει. 

Γενικότερα από το περιβάλλον του παιδιού:

  • Οι αποδοκιμασίες ή αδιαφορία από σημαντικά άτομα στην ζωή ενός παιδιού (όπως οι γονείς, δασκάλοι, παππούδες, φίλοι), αφού δημιουργούν πολλές φορές σκέψεις του τύπου «δεν είμαι σημαντικός/ικανός» ή «δεν αξίζω».
  • Οι τραυματικές εμπειρίες όπως συναισθηματική πίεση, bullying

 

  • Τι πρέπει να κάνουμε για να μη μας νοιάζει η γνώμη των άλλων;

Μια παγίδα στην οποία συχνά πέφτουμε είναι πως δίνουμε τον χώρο στα σχόλια και τη γνώμη των άλλων.

Είναι πολύ σημαντικό να συμβουλευόμαστ και να εμπιστευόμαστε τη γνώμη των σημαντικών ατόμων στη ζωή μας που γνωρίζουμε πως θέλουντο καλό μας, όταν όμως υπάρχουν σχόλια αρνητικά που μας κάνουν να μην αισθανόμαστε ωραία είναι σίγουρο πως δε χρειάζεται να δίνουμε χώρο στη ζωή μας σε αυτά. Άλλωστε μια γνώμη για ναέχει βάση είναι σημαντικό να προέρχεται από άτομα που νοιάζονται για εμάς και να έχει θετικό χαρακτήρα.

Την επόμενη φορά που θα έρθετε σε δύσκολη θέση με κάποια σχόλια, κάντε τις εξής ερωτήσεις στον εαυτό σας:

  • Αυτό το άτομο είναι σημαντικό για εμένα;
  • Η άποψη αυτή ισχύει;
  • Το πιστεύω εγώ για εμένα αυτό;
  • Είναι μια αντικειμενική άποψη ή η προσωπική γνώμη ενός ατόμου;
  • Πόσοι πιστεύουν το ίδιο για εμένα;

 

 

  • Παίζει κάποιο ρόλο στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης του ατόμου η προσωπικότητά του;

Έπειδη δεν πρόκειτε για κάποια διαταραχή, αλλά καθαρά για ψυχοσυναισθηματική δυσκολία συνήθως αφορά στο περιβάλλον σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό και λιγότερο στην προσωικότητα ενός παιδιού.

Ένα εσωστρεφές παιδί δεν έχει παράλληλα και χαμηλή αυτοεκτίμηση, όμως μπορεί με την όχι κατάλληλη υποστήριξη του περιβάλλοντως να οδηγηθεί σε χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Ποιοι παράγοντες καθορίζουν την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης;
– Η σχέση του παιδιού με τους γονείς του φροντιστές του
– Η ποιότητα των σχέσεων με τους 
γονείς του
– Η σχέση των γονέων μεταξύ τους
– Οι συγκρίσεις που κάνουμε του εαυτού μας με τους άλλους

 

 

  • Τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να νιώσουμε καλύτερα με τον εαυτό μας;
  1. μιλάμε θετικά για τον εαυτό μας: μπορείτε να γράψετε 5 θετικά πράγματα για τον εαυτό σας ή βρείτε 5 θετικά πράγματα που κάνατε μέσα στην ημέρα σας,σημειώστε τα σε ένα χαρτί βάλτε το σε ένα εμφανές σημείο και διαβάστε τα κάθε φορά που νιώθετε δύσκολα.
  2. Εμπιστευτεί περισσότερο τον εαυτό σας: δώστε περισσότρη εμπιστοσύνη στην σκέψη σας, τις απόψεις σας και τις επιλογές σας, για κάποιο λόγο υπάρχουν μέσα μας. Αυτή η διαδικασία θα σας βοηθήσει να νιώθετε πιο καλά καιασφαλείς με τον εαυτό σας και θα έχετεόλο και λιγότερο την ανάγκη από την γνώμη των άλλων.
  3. Διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας: α) αναγνώριση (π.χ. τώρα νιώθω ανησυχία, στρες, μοναξιά, θυμό κλπ. β) να το αποδεχτούμε (είναι ΟΚ που νιώθω ανησυχία, στρες, μοναξιά, θυμό κλπ. δεν είναι αποτυχία ούτε ντροπή , γιατί πολλές φορές νιώθουμε άσχημα για τα δύσκολα συναισθήματα που βιώνουμε, γ) να το εκφράσουμε με κατάλληλο τρόπο (είτε γράφοντας ημερολόγιο, είτε μιλώντας με κάποιον που εμπιστευόμαστε.

 

  • Πώς μπορούμε να αποκτήσουμε περισσότερη αυτοπεποίθηση;

Προσπαθήστε να θέτετε στόχους που μπορείτε να επιτύχετε.

Προσπαθήστε να αναγνωρίσετε τα δυνατά σας σημεία όπως και τα αδύναμά σας σημεία. Μην φοβάστε να ζητήσετε βοήθεια από τους άλλους. Το να ζητάμε βοήθεια δεν είναι σημάδι αδυναμίας – απεναντίας, είναι σημάδι δύναμης.

Ποτέ μη συγκρίνετε τον εαυτό σας με τους άλλους.

Μην επιτρέπετε στα αρνητικά συναισθήματα να σας ελέγχουν και προσπαθήστε να λύνετε τα προβλήματά σας με τους άλλους μέσω της συζήτησης.

Απομακρυνθείτε από όσους δεν σας κάνουν να νιώθετε ότι αξίζετε

Προσπαθήστε να ξεπεράσετε το παρελθόν και να απολαμβάνετε περισσότερο το παρόν.

 

  • Υπάρχουν ασκήσεις ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης, και αν ναι είναι αποτελεσματικές;

Υπάρχουν αρκετές ασκήσεις – μέφοδοι για την ενίσχυση της αυτοκετίμησης, θ σας πρότεινα να ακολουθήσετε όμως τις οδηγίες κάποιου ειδκού σχετικά με αυτέ, καθώς δεν είναι όλες εξίσου βοηθητικές και αποτελεσματικές για τον κάθε έναν.

Κάτι που εγώ χρησιμοποιώ αρκετά στο γραφείο μου όταν δουλεύω με εφήβους είναι η εξής άσκηση:

  1. Καταγράψτε σε ένα χαρτί μια κατάσταση που σας δημιούργησε έντονα συναισθήματα
  2. Έπειτα σημειώστε μαι θετική και μια αρνητική σκέψη για αυτή την κατάσταση
  3. Κάντε αυτή τη διαδικασία για κάθε κατάσταση που σας δυσαρεστεί, τέλος, συγκεντρώστε σε μαι λίστα μόνο τις θετικές σας σκέψεις. Αυτό το χαρτί θα γίνει η “ασπίδα” σας για το μέλλον.

 

  • Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμηση;

Αυτοπεποίθηση: είναι η σιγουριά που νιώθουμε πως μπορούμε να καταφέρουμε κάποια πράγματα και να ανταποκριθούμε σε διάφορες απαιτήσεις. Παράλληλα όμως δεν είναι σταθερή σε όλη τη διάκρεια της ζωής μας, αντιθέτως καποιες περιόδους μπορεί να το νιώθουμε πιο έντονα αυτό το αίσθημα και κάποιες άλλες λιγότερο. Άρα η αυτοπεποίθηση εστιάζει περισσότερο στις δυνατότητές μας.

Αυτοεκτίμηση: είναι η βασική αίσθηση που έχουμε για τον εαυτό μας, κατά πόσο δηλαδή νιώθουμε ότι “αξίζουμε”. Είναι κάτι που καθορίζετε από τα βιώματα των παιδικών μς χρόνων και το περιβάλλον μας και αφορά το τι νιώθουμε ότι “είμαστε”. Άρα δηλαδή, την εσωτερική αίσθηση που έχουμε για τον εαυτό μας.

 

  • Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος της οικογένειας και των φίλων μας σε αυτά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά και με ποιό τρόπο μπορούν να μας βοηθήσουν να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση μας;

Ο ρόλος της οικογένειας είναι πολύ σημαντικός για την εξέλιξη της αυτοεκτίμησης, αλλά και της αυτοπεποίθησής μας.

Ωστόσο μπορεί να απρατηρήσουμε ότι η περισσότερη επιρροή που διαταράσει την ισορροπία και την ηρεμία μας προέρχεται από την οικογένεια και το περιβάλλον μας.

Τότε χρειάζεται να κάνετε τα εξής:

  • εξηγήστε στους δικούς σας ανθρώπους τι σας ενοχλεί και τι σας κάνει να νιώθετε κάθε συμπεριφορά πράξη, λόγια του
  • ζητήστε τους να μην χρησιμοποιούν κριτική όταν σας μιλάνε και να συητούν περισσότερο μαζί σας
  • περάστε ποιοτικό χρόνο κάνοντας πράγματα που σας ευχαριστούν με τουςδικούς σας ανθρώπους και εάν νιώθτε΄οτι πιέζεστε, πάρτε λίγο χρόνο ή αποστάσεις
  • εστιάστε στον προσπικό σας χρόνο. Βρείτε τι σας αρέσει και τι σας ικανοποιεί και ξεκινήστε να αφιερώνετε χρόνο σε αυτό.

Τι μπορούν να κάνουν οι άλλοι για εσάς:

  • να σας στηρίζουν σε μια αποτυχία ή δυσκολία
  • να σας επαινού πιο συχνά
  • να μάθουν να σας αποδέχονται γ’ αυτό που είστε και έτσι ακριβώς όπως είστε
  • να ακούνε περισσότερο το συναίσθημά σας και να ανταποκρίνονται σε αυτό
  • να σας ακούνε και να μην προσπαθούν να σας “επιβάλλουν” μόνιμα τα δικά τους θέλω

 

 

Τέλος, μπορεί η ψυχοθεραπεία να βοηθήσει αποτελεσματικά το άτομο που αισθάνεται ότι έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση καθώς επικεντρώνετε στις σκέψεις και το συναίσθημα και με τον κατάλληλο τρόπο σύμφωνα με το κάθε άτομο προσπαθεί να το ενισχύσει, ώστε να έχετε μια καλύτερη σχέση με τον εαυτό σας απαλλαγμένοι από όσες δυσκολίες προκύπτουν στην καθημερινότητά σας λόγω αυτού.

 

 

 

Αγγελική Καβαλλιεράτου

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας / Ψυχολόγος BSc

Κλινική & Κοινοτική Ψυχολόγος MSc

Ειδικευόμενη Συστημική Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Μετεκπαίδευση στην Παιδοψυχολογία και Ψυχολογία Εφήβων

Αγγελική Καβαλλιεράτου
Άρθρα δημιουργήθηκαν 256

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Σχετικά άρθρα

Ξεκινήστε να γράφετε τον όρο αναζήτηση επάνω και πατήστε enter για Αναζήτηση. Πατήστε ESC για ακύρωση.

Επιστροφή επάνω